Khi so sánh hai nơi làm việc, người ta thường chỉ nhìn vào con số. Nhưng có nhiều thứ ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống nghề nghiệp mà không xuất hiện trên bảng lương, và với người mới vào nghề thì một số trong đó còn quan trọng hơn con số.
Cơ hội đào tạo
- Được cử đi học và hỗ trợ chi phí
- Được tạo điều kiện về thời gian
- Có sinh hoạt chuyên môn thường xuyên
- Có người hướng dẫn tận tâm
- Tiếp xúc với nhiều loại ca bệnh
- Có giá trị dài hạn khó quy đổi thành con số
Với người mới ra trường, đây có lẽ là yếu tố quan trọng nhất, vì nó quyết định năng lực của họ trong nhiều chục năm sau.
Người hướng dẫn
- Ảnh hưởng lớn tới tốc độ trưởng thành nghề nghiệp
- Sẵn sàng giải thích thay vì chỉ ra lệnh
- Cho phép hỏi khi chưa biết
- Giao việc phù hợp với năng lực và tăng dần
- Khó đánh giá trước nhưng đáng tìm hiểu
Một người hướng dẫn tốt có thể tạo ra khác biệt lớn hơn bất kỳ yếu tố nào khác trong những năm đầu.
Lịch trực và khối lượng công việc
- Tần suất trực ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ
- Số bệnh nhân trên mỗi người ảnh hưởng tới áp lực
- Có được nghỉ sau trực hay không
- Giờ làm thực tế so với giờ quy định
- Hai nơi cùng thu nhập nhưng lịch khác nhau là hai lựa chọn khác nhau
Người ta hay tính thu nhập theo tháng mà quên tính nó theo giờ làm thực tế, và khi tính lại thì bức tranh có thể khác hẳn.
Điều kiện làm việc
- Trang thiết bị có đủ và hoạt động tốt không
- Có đủ nhân lực hỗ trợ không
- Không gian làm việc và nghỉ ngơi
- Hệ thống công nghệ thông tin có hỗ trợ hay cản trở
- Quy trình có hợp lý không
Làm việc với thiết bị thiếu hoặc hỏng không chỉ mệt mà còn tạo rủi ro chuyên môn, nên đây là yếu tố đáng hỏi cụ thể.
Bảo hiểm và bảo vệ pháp lý
- Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp có hay không
- Cơ sở hỗ trợ thế nào khi có khiếu nại
- Có bộ phận pháp chế hỗ trợ không
- Quy trình xử lý sự cố thế nào
- Đây là yếu tố ít ai hỏi nhưng rất quan trọng
Khi có sự cố xảy ra, việc được cơ sở đứng ra hỗ trợ hay bị bỏ mặc là khác biệt rất lớn, và nên tìm hiểu trước chứ không đợi tới lúc cần.
Chế độ nghỉ
- Số ngày nghỉ phép và khả năng thực tế được nghỉ
- Chế độ thai sản và việc quay lại sau đó
- Nghỉ khi ốm
- Có được nghỉ bù sau trực không
- Số ngày trên giấy khác với số ngày thực tế nghỉ được
Ở nhiều nơi, phép năm tồn đọng vì không sắp xếp được người thay, và đó là điều nên hỏi thẳng chứ không dựa vào quy định.
Văn hoá đơn vị
- Cách đối xử với người mới
- Cách xử lý sai sót
- Có được phép nói ra khó khăn không
- Quan hệ giữa các vai trò trong nhóm
- Mức độ hỗ trợ giữa đồng nghiệp
- Khó đánh giá từ bên ngoài nhưng ảnh hưởng hằng ngày
Văn hoá là thứ khó hỏi nhất nhưng lại quyết định việc bạn có muốn đi làm mỗi sáng hay không.
Cơ hội phát triển
- Khả năng được đào tạo chuyên sâu
- Cơ hội tham gia nghiên cứu nếu quan tâm
- Cơ hội tham gia giảng dạy
- Lộ trình thăng tiến có rõ ràng không
- Có bị giới hạn bởi các yếu tố ngoài chuyên môn không
Lộ trình thăng tiến rõ ràng giúp người làm nghề biết mình đang đi đâu, và sự mơ hồ về điều này là nguồn của nhiều thất vọng.
Yếu tố địa lý và gia đình
- Khoảng cách từ nhà tới nơi làm
- Gần hay xa gia đình
- Điều kiện sống ở khu vực đó
- Cơ hội cho vợ hoặc chồng
- Điều kiện học hành cho con
Những yếu tố này không liên quan tới chuyên môn nhưng lại là lý do phổ biến nhất khiến người ta chuyển nơi làm việc.
Những câu nên hỏi khi tìm việc
- Lịch trực thực tế thế nào
- Giờ về thực tế thường là mấy giờ
- Người mới được hướng dẫn ra sao
- Khi có sai sót thì xử lý thế nào
- Vị trí này trước đây do ai làm và vì sao họ đi
- Cơ hội học tiếp có được hỗ trợ không
Câu hỏi về người tiền nhiệm thường cho thông tin thật nhất, và phản ứng khi được hỏi cũng nói lên nhiều điều.
Cách so sánh hai lựa chọn
- Liệt kê cả yếu tố tài chính lẫn phi tài chính
- Tính thu nhập theo giờ làm thực tế
- Đánh giá cơ hội học hỏi trong ba năm đầu
- Cân nhắc yếu tố gia đình
- Hình dung cuộc sống hằng ngày ở mỗi nơi
Với những năm đầu, ưu tiên cơ hội học hỏi thường là lựa chọn đúng, vì năng lực tích luỹ được trong giai đoạn đó ảnh hưởng tới cả phần còn lại của sự nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Cơ hội đào tạo có đáng để cân nhắc không?
Rất đáng, nhất là trong những năm đầu. Một nơi tạo điều kiện học tập và có người hướng dẫn tốt có giá trị dài hạn mà khó quy đổi thành con số.
Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp là gì?
Là loại bảo hiểm chi trả cho các khiếu nại liên quan tới hoạt động nghề nghiệp. Việc có hay không và mức bảo hiểm khác nhau giữa các cơ sở, và đây là điều nên hỏi rõ.
Lịch trực có nên coi là một phần của đãi ngộ không?
Nên. Tần suất trực ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoẻ và đời sống cá nhân, và hai nơi có cùng thu nhập nhưng lịch trực khác nhau là hai lựa chọn rất khác nhau.
Nên hỏi những gì khi phỏng vấn?
Hỏi về lịch trực, về cơ hội đào tạo, về người hướng dẫn, về cách xử lý sai sót, về chế độ nghỉ và về lý do vị trí này đang trống.