Nếu quay phim một ngày làm việc thật của bác sĩ bệnh viện, phần lớn thời lượng sẽ khá tẻ nhạt với người xem: những cuộc họp buổi sáng, những lần đi qua các giường bệnh, và rất nhiều thời gian ngồi trước hồ sơ. Đó chính là thực tế của nghề.
Buổi sáng bắt đầu sớm
- Thường có mặt trước giờ giao ban
- Xem qua tình hình người bệnh mình phụ trách
- Đọc kết quả xét nghiệm trả về đêm qua
- Nắm các diễn biến trong ca trực
- Chuẩn bị cho phần trình bày nếu có
Việc tới sớm hơn giờ quy định là chuẩn mực không thành văn ở nhiều khoa, và nó cộng dồn thành nhiều giờ mỗi tuần.
Giao ban
- Bàn giao thông tin giữa ca trực và ca ngày
- Trình bày các ca mới vào và các ca có diễn biến
- Thống nhất hướng xử trí
- Trao đổi chuyên môn về các ca khó
- Cũng là hình thức học tập thường xuyên
- Người trẻ trình bày và chịu chất vấn
Giao ban vừa là hoạt động hành chính vừa là lớp học hằng ngày, và chất lượng của nó ảnh hưởng nhiều tới việc người trẻ học được gì.
Đi buồng
- Thăm khám từng người bệnh trong khoa
- Đánh giá diễn biến so với hôm trước
- Điều chỉnh y lệnh
- Trao đổi với người bệnh và người nhà
- Hướng dẫn cho người trẻ hơn trong nhóm
- Thời gian cho mỗi người bệnh thường rất ngắn
Sự ngắn ngủi của thời gian bên mỗi giường bệnh là điều khiến nhiều người trong nghề không hài lòng nhất, và nó đến từ tỷ lệ nhân lực trên số bệnh nhân.
Khám ngoại trú
- Số lượng bệnh nhân trong buổi thường rất lớn
- Thời gian cho mỗi người bị nén lại
- Phải cân bằng giữa kỹ lưỡng và tốc độ
- Nhiều ca chỉ cần tư vấn nhưng vẫn tốn thời gian
- Áp lực từ hàng chờ bên ngoài
Cảm giác phải nhanh lên trong khi biết rằng người bệnh cần được nghe nhiều hơn là một nguồn căng thẳng thường trực.
Hội chẩn
- Bàn về các ca khó với nhiều chuyên khoa
- Thống nhất hướng chẩn đoán và điều trị
- Chia sẻ trách nhiệm trong quyết định
- Cũng là cơ hội học hỏi
- Tốn thời gian nhưng cần thiết
Với các ca khó, hội chẩn vừa cải thiện chất lượng quyết định vừa giảm gánh nặng tâm lý cho người trực tiếp phụ trách.
Thủ thuật và can thiệp
- Tuỳ chuyên khoa mà chiếm tỷ trọng khác nhau
- Có lịch cố định và có ca phát sinh
- Cần chuẩn bị trước và theo dõi sau
- Thời gian thực tế thường dài hơn dự kiến
- Ca cấp cứu làm đảo lộn lịch
Một ca cấp cứu phát sinh có thể làm toàn bộ kế hoạch trong ngày đổ vỡ, và đó là điều xảy ra thường xuyên.
Hồ sơ và giấy tờ
- Ghi chép diễn biến hằng ngày
- Hoàn thiện hồ sơ bệnh án
- Giấy tờ liên quan tới bảo hiểm
- Các loại báo cáo và thống kê
- Giấy chuyển tuyến, giấy ra viện, đơn thuốc
- Chiếm tỷ trọng lớn hơn nhiều người nghĩ
Đây là nguồn than phiền phổ biến nhất trong nghề: thời gian dành cho giấy tờ lấn vào thời gian dành cho người bệnh.
Trao đổi với người nhà
- Giải thích tình trạng và hướng điều trị
- Trả lời các câu hỏi lặp lại
- Báo tin không tốt khi cần
- Xử lý cảm xúc của người nhà
- Thường diễn ra ngoài giờ chính thức
- Tốn nhiều năng lượng cảm xúc
Phần công việc này không xuất hiện trong bất kỳ bảng phân công nào nhưng lại tốn rất nhiều thời gian và năng lượng.
Những gián đoạn liên tục
- Điện thoại từ các khoa khác
- Điều dưỡng hỏi về y lệnh
- Người nhà tìm gặp
- Ca cấp cứu phát sinh
- Rất khó có khoảng thời gian tập trung liên tục
Sự gián đoạn liên tục là đặc điểm của môi trường bệnh viện, và nó làm tăng nguy cơ sai sót ở những việc đòi hỏi tập trung.
Cuối ngày
- Bàn giao cho ca trực
- Hoàn thiện nốt hồ sơ
- Xem lại các kết quả trả muộn
- Giờ về thường muộn hơn giờ quy định
- Công việc đôi khi theo về nhà
Việc giờ về thực tế muộn hơn giờ quy định là chuẩn mực ở nhiều nơi, và nó cộng dồn thành gánh nặng đáng kể theo thời gian.
Những gì không xuất hiện trong mô tả công việc
- Thời gian đọc tài liệu và cập nhật kiến thức
- Chuẩn bị cho các buổi sinh hoạt chuyên môn
- Hướng dẫn người trẻ hơn
- Xử lý các vấn đề hành chính
- Phần lớn diễn ra ngoài giờ
Những việc này cần thiết cho nghề nhưng thường không được tính vào khối lượng công việc chính thức, nên chúng rơi vào thời gian cá nhân.
Sự khác nhau giữa các nơi
- Tuyến trên có khối lượng lớn và chuyên sâu
- Tuyến cơ sở có phổ rộng và ít người hỗ trợ
- Cơ sở tư nhân có nhịp và áp lực khác
- Khoa cấp cứu khác hẳn khoa điều trị
- Không có ngày làm việc điển hình chung
Vì thế khi hỏi về công việc của một bác sĩ, câu trả lời có ý nghĩa nhất luôn bắt đầu bằng việc họ làm ở đâu và ở chuyên khoa nào.
Câu hỏi thường gặp
Bác sĩ dành bao nhiêu thời gian cho giấy tờ?
Tỷ lệ này lớn hơn nhiều người nghĩ và là nguồn than phiền phổ biến trong nghề. Hồ sơ bệnh án, giấy tờ bảo hiểm và các thủ tục khác chiếm phần đáng kể trong ngày.
Giao ban để làm gì?
Để bàn giao thông tin giữa các ca trực, thống nhất hướng xử trí các ca đang theo dõi và trao đổi chuyên môn. Đây cũng là hình thức học tập thường xuyên trong bệnh viện.
Vì sao thời gian khám mỗi bệnh nhân lại ngắn?
Vì số lượng bệnh nhân lớn so với nhân lực, nhất là ở các cơ sở tuyến trên. Đây là vấn đề hệ thống chứ không phải lựa chọn của từng bác sĩ.
Bác sĩ có thời gian ăn trưa không?
Tuỳ ngày và tuỳ khoa. Ở nhiều nơi, bữa trưa bị rút ngắn hoặc bỏ qua khi khối lượng công việc lớn, và điều này ảnh hưởng tới sức khoẻ về lâu dài.